«ԵՏՄ երկրներում բիզնեսին իջեցվող պետպատվերներին Հայաստանի մասնակցությունը չնչին է»․ Հակոբ Բադալյան

Մեկնաբան Հակոբ Բադալյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «ՔՊ խմբակցության պատգամավոր Խաչատուր Սուքիասյանն էկոնոմիկայի փոխնախարարներին հարցնում է, թե որքա՞ն են ԵՏՄ երկրներում բիզնեսին իջեցվող պետպատվերները, և դրանցում որքան է Հայաստանի ընկերությունների մասնակցության կշիռը:

Տասնյակ միլիարդ դոլարների պետպատվերներին Հայաստանի մասնակցությունը բառի բուն իմաստով չնչին է:

Պատգամավորը էկոնոմիկայի նախարարության պաշտոնյաներին ասում է, որ բացասական է գնահատում դա, որ պետք է բիզնեսին իրազեկել, ուղղորդել, որ գնան ու մասնակցեն մրցույթներին, պատվերներ շահեն, Հայաստան փող բերեն, աշխատատեղ բերեն:

Միանգամայն հասկանալի և դիպուկ հարցադրում:

Բայց պետության անելիքն այստեղ միայն իրազեկո՞ւմն է:

Իմ կարծիքով՝ ոչ: Պետության անելիքը նաև, այսպես ասած, ոչ ֆորմալ է: Այսինքն, քաղաքական բավարար մակարդակի հարաբերություններ, որոնք կունենան «լոբբինգի» իմաստ: Կարծում եմ որևէ մեկը պատրանք չունի, որ աշխարհի որևէ երկրում հսկայածավալ պետական գնումների կամ պատվերների մրցույթները չեն անցնում բյուրեղյա արդարության մրցակցությամբ:

Դեր են խաղում բազմաթիվ սուբյեկտիվ գործոններ, պետությունների միջև հարաբերություններից մինչև անձնական կապեր և այլն:

Հետևաբար, հարց է առաջանում, մեր պետությունը ԵԱՏՄ շրջանակում կարողանո՞ւմ է ապահովել այդ սուբյեկտիվ գործոնների ուղղությամբ բավարար աշխատանք, որը թույլ կտա հայկական բիզնեսին մասնակցելու ԵԱՏՄ այլ երկրների պետպատվերների մրցույթին և լինել շահելու իրական հավակնորդ:

Առավել ևս, եթե խոսքը ԵԱՏՄ-ի մասին է, որտեղ վերը նշածս սուբյեկտիվ գործոնների ազդեցության տեսակարար կշիռն ընդհուպ մենթալ մակարդակով առավել մեծ է:

Այլապես, կարելի է բիզնեսին առավոտից երեկո իրազեկել, որ գնացեք՝ այս մրցույթը կա, այն կա, մյուսը կա, մասնակցեք: Բայց, հենց այդ սուբյեկտիվը հաշվի առնելով, իսկ հաջողելու որքա՞ն շանս կա:

Ես բացարձակ չեմ նվազեցնում հենց բիզնեսի նախաձեռնողության դերը: Այսինքն, բնական է, իրենք պետք է գնան, մասնակցեն, փորձեն ստեղծել կապերը և այլն: Բայց ժամանակակից աշխարհում դա քիչ է, համաշխարհային պատերազմը նաև տնտեսական է, ամեն ռեսուրսի, ամեն միլիոնի, լումայի համար: Հետևաբար, այն պահանջում է պետության զուգահեռ աջակցություն»: