«17-րդ դարի վերջին ի հայտ եկավ սրի (թրի) առաջին նշանակալի ձևափոխված տարբերակը»․ Սուքիաս Թորոսյան

Նկարիչ Սուքիաս Թորոսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է․ «17-րդ դարի վերջին ի հայտ եկավ սրի (թրի) առաջին նշանակալի ձևափոխված տարբերակը։ Ի տարբերություն վաղ շրջանի «հունգարա-լեհական» տիպի՝ այն ուներ պաշտպանված բռնատեղ և հիշեցնում էր արևելյան կոր սրերը։ Այդ պատճառով այն կոչվեց «հայկական սուր»՝ հավանաբար ի պատիվ հայ վաճառականների և վարպետ զինագործների, որոնք այդ ժամանակաշրջանում Ռեչ Պոսպոլիտայում զենք արտադրողների զգալի մասն էին կազմում։ Ըստ էության, հայկական սուրը վերաճեց երեք՝ միմյանցից գրեթե լիովին տարբեր տեսակների, որոնցից յուրաքանչյուրն ուներ իր կիրառական նշանակությունը։ Դրանց տարածվածությունն ու արդյունավետությունը ստիպեցին լեհ ազնվականներին հրաժարվել Արևմտյան Եվրոպայում լայնորեն կիրառվող ուղիղ սրերից (broadswords)։
«Հայկական կարաբելա»-ն (Armenian karabela) ազնվականության (շլյախտայի) շրջանում կիրառվող հանդիսավոր սրի առաջին օրինակն էր։ Այն ուներ կոր շեղբ, կոր խաչաձև պահպանակ և կարճ բռնատեղ։ Այն զարդարված էր փորագրություններով, թանկարժեք քարերով և փղոսկրով։ Ժամանակի ընթացքում այն ​​զարգացավ՝ 18-րդ դարում վերածվելով դասական «կարաբելա»-ի, որը կիրառվում էր թե՛ որպես հագուստի մաս, թե՛ մարտական ​​գործողություններում»։