«Իրանը փոխում է պատերազմի մարտավարությունը». Արմեն Մարտիրոսյան

Հրատարակիչ, հասարակական գործիչ Արմեն Մարտիրոսյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «The New York Times. Իրանը փոխում է պատերազմի մարտավարությունը ԱՄՆ-ի և Իսրայելի դեմ, ասում են ամերիկացի պաշտոնյաները։
Իրանի զինված ուժերը փոխում են իրենց մարտավարությունը, քանի որ շարունակվում է ամերիկա-իսրայելական ռմբակոծությունների արշավը։ Այդ մասին հայտնել են ԱՄՆ-ի պաշտպանության գերատեսչության բարձրաստիճան ներկայացուցիչները՝ չնայած Թրամփի վարչակազմի հայտարարություններին, թե ԱՄՆ-ը հաղթում է պատերազմում։
Հակամարտության 11 օրվա ընթացքում Իրանը հարվածներ է հասցրել տարածաշրջանում ամերիկյան հակաօդային պաշտպանության և ռադիոլոկացիոն հիմնական համակարգերին։ Իրանի կողմից աջակցվող զինված խմբավորումները նաև հարձակվել են այն հյուրանոցների վրա, որտեղ տեղակայված են ամերիկացի զինվորականները։ Իրաքի Էրբիլ քաղաքում այդպիսի խմբավորումներից մեկը թանկարժեք հյուրանոց է հարձակման ենթարկել անօդաչու սարքերի խմբով։ Ամերիկացի պաշտոնյաների խոսքով՝ սա ցույց է տալիս, որ Իրանը գիտեր՝ Փենթագոնը տարածաշրջանում իր զինվորականներին տեղավորում է հյուրանոցներում։
ԱՄՆ-ի զինվորականների գնահատմամբ՝ Թեհրանը հասկանում է, որ չի կարող մրցել ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հետ կրակային հզորությամբ։ Սակայն եթե Իրանի ղեկավարությունը կարողանա դիմանալ ինտենսիվ հարվածներին, դա կարող է ներկայացնել՝ որպես քաղաքական հաղթանակ։
Պաշտոնյաների խոսքով՝ Իրանը կենտրոնացել է ԱՄՆ-ի խոցելիությունների վրա՝ հատկապես այն համակարգերի վրա, որոնք ապահովում են ամերիկյան զորքերի և օբյեկտների պաշտպանությունը տարածաշրջանում՝ հակաօդային պաշտպանության և հրթիռների խոցման համակարգերը։
Նախորդ 12-օրյա հակամարտության ընթացքում ԱՄՆ-ը ծախսել էր հակահրթիռային պաշտպանության համակարգերի զգալի պաշարներ։ Center for Strategic and International Studies-ի զեկույցի համաձայն՝ ամերիկյան բանակը կիրառել է THAAD համակարգի 100–250 խոցիչ հրթիռ (ամբողջ զինանոցի մոտ 20–50%-ը) և մոտ 80 SM-3 հրթիռ՝ գրեթե հինգերորդ մասը ընդհանուր պաշարներից։
Johns Hopkins University-ի Իրանի հարցերով փորձագետ Վալի Ռ. Նասրը նշել է.
«Զարմանալի է, թե որքան արագ նրանք դասեր քաղեցին այդ 12-օրյա պատերազմից։ Նրանք հասկացան, որ մեզ մոտ պակասում են պաշտպանական հնարավորությունները՝ օրինակ խոցիչ հրթիռներ, THAAD և Patriot համակարգեր»։
ԱՄՆ Զինված ուժերի միացյալ շտաբների կոմիտեի նախագահ գեներալ Դեն Քեյնը հաստատել է, որ Իրանը փոխում է մարտավարությունը.
«Ոչ մի ծրագիր չի դիմանում հակառակորդի հետ առաջին բախմանը։ Նրանք հարմարվում են, ինչպես և մենք»։
Նախորդ ճգնաժամերից տարբեր՝ երբ Թեհրանը նախապես զգուշացնում էր պատասխան հարվածների մասին, այժմ նման ազդակներ չեն եղել։ Վերջին օրերին իրանական ուժերը հարվածել են Քաթարի Ալ-Ուդեյդ ավիաբազայի վաղ նախազգուշացման համակարգին՝ վնասելով բարդ ռադարը, ավելի վաղ գրել էր The Wall Street Journal-ը։
Զինվորականների տվյալներով՝ Իրանը նաև հարձակվել է Քուվեյթի Camp Arifjan բազայի ռադիոլոկացիոն համակարգերի և Ali Al Salem ավիաբազայի արբանյակային կապի օբյեկտների վրա։
Բացի այդ, Իրանը հազարավոր էժան հարվածային անօդաչու սարքեր է արձակել ԱՄՆ դաշնակիցների և ամերիկյան օբյեկտների ուղղությամբ՝ Քաթարում, Քուվեյթում, ԱՄԷ-ում, Սաուդյան Արաբիայում, Իրաքում և Բահրեյնում։
Փենթագոնի գնահատմամբ, որը նախորդ շաբաթ փոխանցվել է Քոնգրեսին, Բահրեյնում ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի Հինգերորդ նավատորմի շտաբի համալիրին հասցված վնասը կազմել է մոտ 200 միլիոն դոլար, հայտնել է Կոնգրեսի աշխատակիցներից մեկը։
Պատերազմի սկզբից զոհվել է 7 ամերիկացի զինծառայող, ևս 140-ը վիրավորվել են, հայտնել են Փենթագոնից։
ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթը ընդունել է, որ հարևան երկրների նկատմամբ նման մասշտաբային հարձակումները որոշ չափով անակնկալ էին.
«Չեմ կարող ասել, որ հենց այսպիսի արձագանք էինք սպասում, բայց գիտեինք, որ դա հնարավոր է… Սա ռեժիմի հուսահատության դրսևորումն է»։
Գեներալ Քեյնի խոսքով՝ վերջին օրերին իրանական հարվածների ինտենսիվությունը կտրուկ նվազել է ԱՄՆ օդային հարվածների շնորհիվ. «Բալիստիկ հրթիռներով հարձակումների թիվը նվազել է մոտ 90%-ով, իսկ հարվածային անօդաչուների քանակը՝ 83%-ով»։
Այնուամենայնիվ, հարձակումները չեն դադարել։ Ամերիկացի պաշտոնյաների խոսքով՝ Փենթագոնը վստահ չէ, որ գիտի Իրանի բոլոր արձակման դիրքերը։ Կոնգրեսի փակ բրիֆինգներում հայտնել են, որ Թեհրանը դեռ կարող է ունենալ իր հրթիռների և արձակման կայանքների մոտ 50%-ը։
Վալի Ռ. Նասրի կարծիքով՝ առաջին հարվածները կարող էին լինել միայն սկիզբը. «Իրանի հրթիռների և անօդաչուների առաջին ալիքը կարող էր պարզապես «բացման քայլ» լինել, որին կարող են հաջորդել ավելի առաջադեմ համակարգեր, այդ թվում՝ հիպերձայնային հրթիռներ»։
Պաշտոնյաների և փորձագետների խոսքով՝ Իրանը նաև ցույց է տալիս, որ պատերազմի սկզբում երկրի գերագույն առաջնորդի հնարավոր վերացումը չի կաթվածահար արել նրա ռազմական կարողությունները։ Նրանց գնահատմամբ՝ Իրանը «չի գործում որպես ղեկավարությունից զրկված ռեժիմ»»։