«Կենդանի շախմատ»` հսկա խաղատախտակի վրա

Խորհրդային երկրներում շախմատի հանրահռչակման շրջանականերում մեծ տարածում էր գտել կենդանի խաղաքարերով շախմատը, որը տեղի էր ունենում մեծածավալ տախտակի վրա, իսկ խաղաքարերի դերում հանդես էին գալիս մարդիկ և ձիեր: 1924 թ-ի հուլիսի 20-ին Լենինգրադի Պալատական հրապարակում տեղի ունեցած «կենդանի շախմատն» այս տեսակ ներկայացումների մեջ ամենաուշագրավն է: Խաղը տեղի է ունեցել Ռազմածովային նավատորմի ծառայողների (սև խաղաքարեր) և Կարմիր բանակի զինվորների միջև (սպիտակ խաղաքարեր): Պարտիան տևել է մոտ հինգ ժամ: Թե ինչ վերջնահաշվով է այն ավարտվել, մեզ հայտնի չէ: Կենդանի խաղաքարարերով պարտիան խաղում էին Իլյա Ռաբինովիչը և Պյոտր Ռոմանովսկին: Հայտնի է, որ «կենդանի շախմատ»-ներ կազմակերպվում էին ամեն տարի, որի նպատակն էր հանրահռչակել խաղը ԽՍՀՄ բոլոր երկրներում: