Ռուսաստանը դուրս է եկել Ազգային փոքրամասնությունների պաշտպանության կոնվենցիայից

Ռուսաստանում դադարել է գործել Եվրոպայի խորհրդի Ազգային փոքրամասնությունների պաշտպանության շրջանակային կոնվենցիան։ ՌԴ արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ երկիրը վերջնականապես դուրս է եկել այդ կառույցից օգոստոսի 1-ին:

Կոնվենցիան ստորագրվել է 1996 թվականի փետրվարի 28-ին Ստրասբուրգում և վավերացվել 1998 թվականի հունիսի 18-ին։ Ի թիվս այլ բաների, այն սահմանում է ազգային փոքրամասնությունների խտրականության և բռնի ձուլման արգելք, ինչպես նաև երաշխավորում է նրանց կրոնի, արտահայտվելու և մայրենի լեզվով հաղորդակցվելու ազատությունը։ Բացի Ռուսաստանից, կոնվենցիան ստորագրել են Եվրոխորհրդի բոլոր անդամ երկրները, բացառությամբ Անդորրայից, Մոնակոյից, Թուրքիայից և Ֆրանսիայից՝ ընդհանուր առմամբ 39 պետություն։ Այնուամենայնիվ, այն դեռ չի վավերացվել Բելգիայում, Հունաստանում, Իսլանդիայում և Լյուքսեմբուրգում։

Ռուսաստանի կառավարությունն առաջարկել է չեղյալ հայտարարել կոնվենցիան 2023 թվականի սեպտեմբերի 22-ին։ Նույն ամսվա վերջին նախագահ Վլադիմիր Պուտինը Պետդումա է ներկայացրել համապատասխան դաշնային օրենքի նախագիծ։ Որոշումը բացատրվել է «Ռուսաստանի նկատմամբ խտրական վերաբերմունքով»։

Պուտինը պնդում էր, որ 2022 թվականին Ուկրաինա ներխուժումից հետո Եվրոմիությունը զգալիորեն սահմանափակեց ռուս փորձագետների լիազորությունները խորհրդատվական կաբինետում կոնվենցիայի պահանջներին համապատասխանելու վերաբերյալ, և երկիրը կորցրեց արտերկրում ռուսալեզու մարդկանց իրավունքների պահպանումը վերահսկելու իր կարողությունը։

Հոկտեմբերի 10-ին Պետդումայի պատգամավորները հավանություն տվեցին կոնվենցիայի չեղարկմանը, իսկ ինը օր անց Պուտինն ինքը ստորագրեց այդ մասին օրենքը։

Ուկրաինա լայնամասշտաբ ներխուժման մեկնարկից հետո ԵՄ-ն քվեարկեց Ռուսաստանին Եվրախորհրդից հեռացնելու օգտին։ Մոսկվան որոշեց առաջ անցնել և հայտարարեց այդ կազմակերպությունից դուրս գալու մասին, որին երկիրը անդամակցում էր 26 տարի։ Այնուհետև Պետդուման ընդունեց 2022 թվականի մարտի 15-ից հետո Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (ՄԻԵԴ) որոշումները չկատարելու մասին օրինագիծը։

Սեպտեմբերի 16-ին Ռուսաստանը դուրս եկավ Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայից։ Ներկայումս երկրի բնակիչները կարող են բողոքներ ներկայացնել միայն ՄԱԿ-ի համապատասխան կոմիտեներին, սակայն նրանք կոնկրետ փոխհատուցում չեն տալիս՝ դա թողնելով իշխանությունների հայեցողությանը:

2023 թվականի փետրվարին Ռուսաստանը պաշտոնապես դուրս եկավ եվրոպական բոլոր կոնվենցիաներից։ Երկրում դադարել են գործել Եվրոպայի խորհրդի կանոնադրությունը, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության կոնվենցիան, Եվրոպական սոցիալական խարտիան և 18 այլ փաստաթղթեր։