Զատուլինը նշել է, թե ինչպես պետք է Ռուսաստանը հարաբերություններ կառուցի Փաշինյանի հետ ընտրություններից հետո. #MK

Ռուսական «Մոսկովսկիյ Կոմսոմոլեց»-ը գրում է. «Եվրոհանձնաժողովը նախատեսում է նվազեցնել տարեկան 420 միլիոն եվրո արժողությամբ գրեթե 20 կատեգորիայի հայկական ապրանքների մաքսատուրքերը, որոնք արգելված է ներմուծել Ռուսաստան, հաղորդում է Financial Times-ը: Ռոսսելխոզնադզորի ղեկավար Սերգեյ Դանկվերտը պնդում է, որ այս սահմանափակումները պայմանավորված են արտադրողների կողմից որակի արդյունավետ վերահսկողության բացակայությամբ, այլ ոչ թե քաղաքականությամբ: Հունիսի 17-ին Հայաստանում մեկնարկելու են «Արծիվ գործընկեր 2026» զորավարժությունները, որոնց մասնակցում են ԱՄՆ-ն, Ֆրանսիան և Հունաստանը: Միևնույն ժամանակ, Երևանը փաստացի սառեցրել է իր մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ին:Այս ամենը ենթադրում է, որ Նիկոլ Փաշինյանի կուսակցության կողմից հաղթանակած խորհրդարանական ընտրություններից հետո Հայաստանը կշարունակի Ռուսաստանից հեռանալու և Արևմուտքին մերձենալու իր ուղին։ Ի՞նչ գործողություններ պետք է ձեռնարկի Ռուսաստանը այս իրավիճակում Երևանի և անձամբ Փաշինյանի նկատմամբ։ Մենք սա քննարկել ենք Պետդումայի ԱՊՀ հարցերով հանձնաժողովի նախագահի առաջին տեղակալ Կոնստանտին Զատուլինի հետ։

-Ինչպե՞ս եք կարծում, Մոսկվան պետք է իր հարաբերությունները զարգացնի՞ Հայաստանի հետ ընտրությունների այսպիսի անցկացումից հետո։
-Մոսկվան պետք է սկզբունքային դիրքորոշում ընդունի։ Եվ այս սկզբունքային դիրքորոշումը, իմ կարծիքով, պետք է լինի այն, որ մենք ոչ մի դեպքում չենք կարող վերջին ընտրությունները համարել ժողովրդավարական կամ համընդհանուր ընդունված չափանիշներին համապատասխանող։ Մենք չենք կարող դա անել, քանի որ արդար ընտրական մրցակցության պայմանները չեն ապահովվել։ Ընդհակառակը, ճնշումներ են գործադրվել, և դրանք շարունակվում են և ուժեղանում են ինչպես նրանց նկատմամբ, ովքեր ընտրվել են խորհրդարանում կամ կարող են ընտրվել ընտրությունների արդյունքում, այնպես էլ նրանց ներկայացրած ընդդիմադիր ուժերի նկատմամբ, որոնց օգտին քվեարկել է ընտրողների զգալի մասը։ Ընդդիմության առաջնորդների նկատմամբ ճնշման և բռնաճնշումների արշավը շարունակվում և ուժեղանում է, այդ թվում՝ նրանց բոլորին ձերբակալելու ծրագրերը։ Նրանց արգելվել է արտասահման մեկնել՝ հետագայում ձերբակալելու նպատակով։ Այս ամենը նշանակում է, որ արդար ընտրություններ անցկացնելու պայմանները չեն պահպանվել։

Ինչ վերաբերում է ընտրության օրվան, ապա եղել են նաև բազմաթիվ խախտումներ և կասկածելի արդյունքներ։ Օրինակ, կարծես թե ցանկություն կար ամեն գնով կանխել երրորդ ընդդիմադիր ուժի մուտքը խորհրդարան՝ իրենց ձայները սեփական ներկայացվածությունն ավելացնելու համար օգտագործելու համար։ Մի քանի տասնյակ ձայն պակասեց, և մի քանի ընտրատեղամասերում ընտրությունները պարզապես չեղարկվեցին, այլ ոչ թե հետաձգվեցին։

- Սա հայտնի է, ուստի ինչպե՞ս պետք է արձագանքենք դրան։
- Իմ կարծիքով, սա է այն դիրքորոշումը, որը մենք պետք է ընդունենք։ Մենք հայտարարում ենք, որ չենք ընդունում այս ընտրությունների արդյունքները՝ որպես արդար և օբյեկտիվ։ Այնուամենայնիվ, քանի որ մենք դաշինքների մեջ ենք Հայաստանի հետ և ավանդաբար զարգացրել ենք կապեր, մենք կշարունակենք աշխատել նրանց հետ՝ հիմնվելով այն փաստի վրա, որ նրանց ներկայումս ղեկավարում են մարդիկ, ովքեր իշխանության են մնացել անարդար, ոչ ժողովրդավարական ընտրությունների արդյունքում։ Մենք գիտենք, որ այս պահին Հայաստանում այլ կառավարություն չկա։ Հետևաբար, մենք զարգացնում ենք փաստացի կապեր նրանց հետ։ Փակագծերում կթողնեմ՝ շարունակելու ենք այս կապերը դեսպանների մակարդակով, թե՞ պաշտոնակատար դեսպանների մակարդակով, քանի որ, որքանով ես գիտեմ, մեր դեսպանը դեռ Հայաստանում չէ։ Նա ընտրություններից առաջ մեկնել էր խորհրդակցությունների և դեռ չի վերադարձել։ Այլ կերպ ասած՝ մենք կարտահայտենք մեր դիրքորոշումը. մենք ճանաչում ենք տեղի ունեցողը դե ֆակտո, բայց չենք կարող դե յուրե ճանաչել։

- Արդյո՞ք հայկական ապրանքների ներմուծման սահմանափակումները պետք է մնան։

- Եթե մենք չենք ուզում այս սահմանափակումները վերացնելով ընդունել, որ դրանք օգտագործել ենք բացառապես՝ որպես զենք ընտրարշավի ժամանակ, ապա դրանք պետք է մնան։ Բայց կարծում եմ, որ այդ սահմանափակումները կիրառելու պատճառները մնում են։ Եթե դրանք վերացվեն, դա այլ հարց է։ Բայց սա որևէ կապ չունի ընտրությունների հետ։ Մենք ունենք շատ հստակ տպավորություն, որը հաստատվում է Հայաստանի կառավարության հայտարարություններով և գործողություններով, որ այն օգտագործում է Եվրասիական միության անդամակցությունը և Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, թե՛ առևտրային, թե՛ տնտեսական, միայն այդ հարաբերություններից հրաժարվելու և Եվրոմիություն անցնելու համար։ Հետևաբար, ես կարծում եմ, որ Եվրասիական միության պետությունների ղեկավարների խորհրդի կողմից տրված կարգադրությունը՝ Եվրոպական կամ Եվրասիական միության շրջանակներում Հայաստանի ապագա դիրքորոշման հստակեցման վերաբերյալ, պետք է կատարվի։ Եվ եթե Հայաստանի ներկայիս կառավարությունը շարունակի իր ճանապարհը դեպի Եվրոմիություն՝ հրաժարվելով հարցնել ժողովրդին այդ մասին (Փաշինյանի դիրքորոշումն այն է, որ հանրաքվե կանցկացվի միայն այն բանից հետո, երբ Հայաստանը միանա ԵՄ-ին), ապա դա մեզ չի համապատասխանում։ Հետևաբար, եթե այսպես շարունակվի, կարծում եմ, որ մենք ստիպված կլինենք նախաձեռնել Հայաստանի Եվրասիական միությունից հեռացման հարցը, քանի որ այն չի կատարում իր դաշնակցային պարտավորությունները։

- Իսկ գազի գների մասին ի՞նչ կասեք։ Դրանք վերանայվու՞մ են։
- Սա նույնպես մի հարց է, որը պետք է լուծվի։ Այն, իհարկե, պետք է լուծվի բանակցությունների միջոցով։ Քանի որ Հայաստանի իշխանությունները որևէ կասկած չեն թողել իրենց մտադրությունների վերաբերյալ և ընդունել են օրենք Եվրոմիությանը նախնական անդամակցության մասին, մենք, համապատասխանաբար, պետք է լուծենք գնագոյացման հարցը՝ համաձայն այս ընտրության։ Օրինակ, մենք կարող ենք որոշակի ժամանակահատված սահմանել ներկայիս գների համար, ապա անցնել ԵՄ երկրների համար գործող գներին»: