Նոր գիրք՝ Արցախի Խաչենի երկրամասի հուշարձանների մասին

Օրերս լույս է տեսել հնագետ, ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գիտաշխատող Տիգրան Ալեքսանյանի՝ «Միջնադարյան հուշարձանների ուսումնասիրությունը Խաչենի իշխանության տարածքում» գիրքը։ Գիրքը նվիրված է Խաչենի իշխանության տարածքի միջնադարյան հուշարձանների ուսումնասիրության պատմությանը։ Հեղինակը պատմական տարբեր վիմագրերի հիման վրա ամբողջացրել է խնդրին վերաբերող բոլոր նյութերը, ինչպես հայ, այնպես էլ օտար հետազոտողների աշխատանքները։ Առանձին բաժնով ներկայացված են նաև քննարկվող երկրամասի միջնադարյան հուշարձանների պեղումների համառոտ արդյունքները։
Գիրքը հատկապես արժեքավոր է 2020 թվականի Արցախյան պատերազմի համատեքստում, քանի որ տարածքային մեծ կորուստների հետ մեկտեղ, թշնամու հսկողության տակ անցան հազարավոր հուշարձաններ, որոնք փաստում են հայի դարավոր ներկայությունը Արցախի տվյալ երկրամասում։ Ինչպես առաջաբանում նշում է հեղինակը․ «Գաղտնիք չէ, որ մեր օրերում ադրբեջանցիները ամեն կերպ փորձում են նենգափոխել պատմական իրողությունները, մշակութային ժառանգությունը օտարել այն ստեղծած ժողովրդից։ Այս համատեքստում Արցախի պատմամշակութային ժառանգության ուսումնասիրման և հանրահռչակման գործը եղել և մնում է օրակարգային և հրամայական»։
Հետազոտության աշխարհագրական սահմաններն ընդգրկում են Խաչենի իշխանության տարածքը, որը ներառում է Մեծ Հայքի Արցախ նահանգի մեծագույն մասը, իսկ քննվող հուշարձանները հիմնականում կառուցվել են 11-14-րդ դարերում, երբ Խաչենի եռաճյուղ իշխանությունը բռնեց իր հզորացման ուղին՝ կարևոր դերակատարում ստանձնելով և քաղաքական, և մշակութային գործընթացներում։
Գրքում ներկայացված են Դադիվանքի, Հանդաբերդի, Ս․ Եղիշեի, Չարեքտարի և մի շարք այլ վանքերի ուսումնասիրության և հնագիտական աշխատանքների պատմությունը։

Գիրքը երկլեզու է՝ հայերեն և անգլերեն։
Գիրքը լույս է տեսել «Երկիր և Մշակույթ» համազգային կազմակերպության հովանավորությամբ։