Երևան`   +18 °C
Այսօր`   Հինգշաբթի, 29 սեպտեմբերի, 2022 թ.

Գենետիկներն առաջին անգամ ստեղծել են մկան սաղմ՝ առանց ձվաբջջի և սերմնահեղուկի

6827
Կիրակի, 07 օգոստոսի, 2022 թ., 23:18
Գենետիկներն առաջին անգամ ստեղծել են մկան սաղմ՝ առանց ձվաբջջի և սերմնահեղուկի

Իսրայելի Վայզմանի գիտական ինստիտուտի գիտնականներին առաջին անգամ հաջողվել է մկների սաղմեր ստեղծել՝ առանց ձվաբջիջների և սերմնահեղուկի օգտագործման։ Այս մասին գիտնականները գրել են Cell ամսագրում հրապարակված հոդվածում։

Սաղմնային ցողունային բջիջները հիմք են ծառայել սաղմերի համար. նրանք ի վիճակի են դիֆերենցվել երեք հիմնական սաղմնային շերտերի, բայց չեն կարող վերածվել արտասաղմնային հյուսվածքների: Գիտնականները վերածրագրավորել են բջիջների մի մասը, որպեսզի դրանցից առաջանա պլացենտա և դեղնուցային պարկ, որը զարգացման որոշակի փուլում պատասխանատու է արյան ձևավորման համար։ 8,5 օր՝ մկանը բնորոշ հղիության կեսը, սաղմերը եղել են արհեստական ​​արգանդում: Սաղմերը տեղադրվել են սննդարար լուծույթով փոքր տարաների մեջ, իսկ տարաները ամրացվել են պտտվող գլանով. այսպես գիտնականները նմանակել են արյան և սննդանյութերի հոսքը դեպի պլացենտա, ինչպես նաև վերարտադրել արգանդի մթնոլորտային ճնշումը:

Վեցերորդ օրը սաղմերում հայտնվել են կենտրոնական նյարդային համակարգի հիմնական տարրերը, և շուտով ձևավորվել է ուղեղը: Ութերորդ օրը ձևավորվել են սիրտը, անոթները և աղիքները: Ե՛վ կառուցվածքով, և՛ գենետիկորեն սաղմերը գրեթե ամբողջությամբ համընկել են բնականի հետ։

«Մեր հաջորդ խնդիրն է հասկանալ, թե ինչպես ցողունային բջիջները գիտեն, թե ինչ անել. ինչպես են նրանք ինքնուրույն հավաքվում օրգանների մեջ և գտնում իրենց ճանապարհը դեպի իրենց նշանակված վայրերը սաղմի ներսում: Եվ քանի որ արհեստական ​​արգանդը, ի տարբերություն բնականի, թափանցիկ է, այն կարող է օգտակար լինել մարդկային սաղմերի բնածին և ձեռքբերովի արատների մոդելավորման համար»,- նշել են աշխատանքի հեղինակները։

Նաև բիոռեակտորը կարող է լինել փոխպատվաստման համար աճեցված բջիջների, հյուսվածքների և օրգանների ինկուբատոր: