Մասնագետները պարզաբանում են, թե ինչու սուրճը կարող է թանկ հաճույք դառնալ

Արաբիկա սուրճի բորսայում գները հասել են պատմական նոր առավելագույնի. այս ապրանքի գինը մարտի առաքման պայմանագրերով հասել է առավելագույնը 3,49 դոլարի մեկ ֆունտի դիմաց, ինչը համապատասխանում է 7,85 դոլարի մեկ կիլոգրամի համար: Այս մասին են վկայում ICE բորսայի տվյալները։ Գների աճն արագացել է, երբ ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը Կոլումբիայի դեմ մաքսատուրքեր սահմանելու սպառնալիք է հնչեցրել։ Հայտնի ըմպելիքի թանկացման համար մեղավոր է ամերիկացի առաջնորդը, թե՞ դրա համար այլ պատճառներ կան, MK-ն պարզել է փորձագետներից։
Նախօրեին Դոնալդ Թրամփը հրամայեց 25 տոկոս մաքսատուրք մշակել Կոլումբիայից արտահանվող բոլոր ապրանքների համար, ինչպես նաև պատժամիջոցների քննարկում այս երկրի դեմ, որը նախօրեին հրաժարվել էր ընդունել ԱՄՆ-ից արտաքսված միգրանտներ տեղափոխող երկու ինքնաթիռ։ Երկիրն աշխարհի երրորդ խոշորագույն սուրճի մատակարարն է, ուստի ԱՄՆ-ի նախագահի գործողությունները սիրելի արտադրանքի բաժնետոմսերի գները հասցրել են իրենց ամենաբարձր մակարդակին՝ 1977 թվականից ի վեր»,- իրավիճակը բացատրել է շուկայագետ Նիկիտա Սեննիկովը:
Միևնույն ժամանակ, հարցված փորձագետները կարծում են, որ ամերիկացի առաջնորդի գործողությունները կարող էին միայն արագացնել շուկայում վաղուց ձևավորված միտումը։ Համաշխարհային բորսայում սուրճի թանկացման հիմնական պատճառը երկու առանցքային արտադրող երկրներում վատ բերքն է։ Tsifra Broker-ի վերլուծաբան Իվան Էֆանովի խոսքով, սուրճի գների աճը սկսվել է 2023 թվականի վերջին Բրազիլիայում և Վիետնամում երաշտի պատճառով։ Բրազիլիայում 2024 թվականին տեղումները միջինից ցածր են եղել, ինչը կազդի 2025 թվականի Արաբիկայի բերքի վրա: ԱՄՆ-ի գյուղատնտեսության նախարարությունը կանխատեսում է, որ երկրում սուրճի պաշարները կնվազեն 26%-ով։ Վիետնամում երաշտը լուրջ ազդեցություն է ունեցել Robusta-ի (սուրճի մեկ այլ հայտնի տեսակի) բերքի վրա. սուրճի արտադրությունը երկրում արդեն նվազել է 20%-ով անցած սեզոնի ընթացքում և ակնկալվում է, որ 2025 թվականին էլ ավելի կնվազի:

Հաշվի առնելով, որ Բրազիլիան և Վիետնամն աշխարհի առաջատար սուրճի մատակարարներն են, պետք չէ ներքին խանութներում ակնկալել այս ըմպելիքի գնի իջեցում։ Ավելին, բացի համաշխարհային շուկաներում սուրճի բորսայական գնից, Ռուսաստանում գնի վրա ազդում է նաև ռուբլու փոխարժեքը, որը նկատելիորեն թուլացել է անցած տարեվերջին, և գնաճը, որը շարունակում է բարձրանալ։ Լոգիստիկան նույնպես բարդանում է Մերձավոր Արևելքում պատժամիջոցների և հակամարտությունների պատճառով։ Խնդիրներ կան նաև միջազգային վճարումների հետ կապված, ինչը դժվարացնում է ներմուծումը։ Շատ բանկեր դադարեցրել են համագործակցությունը ռուսական ընկերությունների հետ, ինչը նույնպես ազդում է միջազգային դրամական փոխանցումների միջնորդավճարների աճի վրա, նշել է Եֆրեմովը։

«2024 թվականին խանութներում սուրճի մանրածախ գներն աճել են միջինը 30%-ով»,- նշում է Freedom Finance Global-ի առաջատար վերլուծաբան Նատալյա Միլչակովան։ «2025 թվականին գները կշարունակեն աճել, և մանրածախ խանութներում սուրճը կարող է թանկանալ առնվազն ևս 15-20 տոկոսով, իսկ սրճարաններում թանկացումը կարող է հասնել մինչև 30 տոկոսի։