Թբիլիսիի Սուրբ Նշանը` Հայ Առաքելական և Վրաց Ուղղափառ եկեղեցիների միջև վիճաբանության առարկա

Հայկական Սուրբ Նշան եկեղեցին գտնվում է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի հին թաղամասերից մեկում՝ Կալոյում (նախկին Սուրբ Նշան):

Համաձայն եկեղեցու վրա թողնված շինարարական արձանագրության՝ եկեղեցին կառուցվել է 1703-1720 թվականների ընթացքում, որին 1780 թվականին ավելացվել է գմբեթ:

Դեռևս 1837 թվականին վրացի հետազոտող Պ. Իոսելիանին հայտնել է այն կարծիքը, թե իբր 1703 թ. հայերը եկեղեցին հիմնել էին նրանից առաջ գոյություն ունեցած վրացական ուղղափառ եկեղեցու տեղում։ Որևէ սկզբնաղբյուրով չփաստարկված Իոսելիանու այս հայտարարության վրա հետագայում կուրորեն հենվել են բազմաթիվ հետազոտողներ։
Սակայն, ի հակադրություն Իոսելյանիի, կան բազմաթիվ սկզբնաղբյուրներ այն մասին, որ Սուրբ Նշան եկեղեցու տեղում եղած ավելի հին եկեղեցին ևս հայկական է եղել: Օրինակ, արժեքավոր փաստարկներից է ֆրանսիացի հայտնի ճանապարհորդ Շարդենի աշխատությունը, որտեղ ճանապարհորդը 1673 թվականի Տփղիսի (Թբիլիսիի) հայկական 8 եկեղեցիների շարքում թվարկում է նաև Սուրբ Նշան եկեղեցին:
18-րդ դարի ընթացքում եկեղեցին բազմիցս ենթարկվել է բազմափուլ վերաշինության ու համալրման:
Չնայած մշտապես նորոգումներին՝ «Արձագանք» պարբերականի 1894 թվականի 65 համարում հոդվածագիրը նշել է, որ Սուրբ Նշան եկեղեցին բավականին հին կառույց է և կարիք ունի շուտափույթ նորոգության:

Խորհրդային տարիներին՝ մասնավորապես 1928 թվականին Սուրբ Նշան եկեղեցին պետության կողմից կնքվում և փակվում է։

Խորհրդային տարիներին եկեղեցու շենքը հարմարեցվել և ծառայեցվել է տարբեր նպատակների։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին եկեղեցին ծառայում էր՝ որպես մակարոնի և վերմիշելի պահեստ։ Ավելի ուշ այն վերածվեց Ազգային գրադարանի գրապահոցի:
Վրաստանի անկախացումից մինչ այսօր եկեղեցին շարունակվում է մնալ վիճելի երկու եկեղեցիներ միջև: