Երևան`   +21 °C
Այսօր`   Կիրակի, 05 հուլիսի, 2026 թ.

Գիտնականները վերստեղծել են 70 միլիոն տարի առաջ ապրած դինոզավրի բույնը

116
Այսօր, 20:58
Գիտնականները վերստեղծել են 70 միլիոն տարի առաջ ապրած դինոզավրի բույնը

Թայվանցի գիտնականները կառուցել են օվիրապտորի՝ 70 միլիոն տարի առաջ ապրած թռչնանման դինոզավրի բնի իրական չափի մոդել և համակարգչային սիմուլյացիաների միջոցով վերականգնել են, թե ինչպես է այն ձվադրում։ Պարզվել է, որ միայն մարմնի ջերմությունը բավարար չի եղել. կենդանուն նաև անհրաժեշտ է եղել արևային ջերմություն։ Ուսումնասիրությունը հրապարակվել է Frontiers in Ecology and Evolution ամսագրում։

Օվիրապտորը երկոտանի դինոզավր է՝ անատամ կտուցով և գլխին կատարով. նման է մեծ, թևավոր թռչունի։ Նրա մնացորդները հաճախ հանդիպում են անմիջապես բների վրա, ինչը վկայում է ծնողական խնամքի մասին։ Հարցը, թե ինչպես է նա տաքացրել իր ձվերը՝ ամբողջությամբ իր մարմնով, ինչպես ժամանակակից թռչունները, կամ մասամբ, ինչպես կոկորդիլոսները, որոնք բուսական մնացորդներ են ավելացնում բնին, մնացել է բաց։

Հետազոտողները ստեղծել են բնի իրական չափի ֆիզիկական մոդել՝ օգտագործելով արհեստական ​​ձվեր և տաքացնող տարրեր, որոնք մոդելավորում են դինոզավրի մարմինը։ Միաժամանակ նրանք անցկացրել են ջերմափոխանակման եռաչափ համակարգչային սիմուլյացիա։ Մեծահասակի դիրքը բնի նկատմամբ որոշիչ դեր է խաղացել. նույնիսկ աննշան տեղաշարժը զգալիորեն փոխել է բնի եզրերին ջերմաստիճանը։

Օվիրապտորը չէր կարող իր ձվերը տաքացնել միայն իր մարմնով. նրա ինկուբացիոն արդյունավետությունը զիջել է ժամանակակից թռչուններին։ Առանց լրացուցիչ արևային ջերմության, որոշ ձվեր, հատկապես մեծ բնի եզրերին գտնվողները, չզարգանալու վտանգի տակ են եղել։ Սա բացատրում է, թե ինչու են օվիրապտորների բները հանդիպում բաց, լավ լուսավորված տարածքներում, այլ ոչ թե ստվերում։

Գիտնականները վերստեղծել են 70 միլիոն տարի առաջ ապրած դինոզավրի բույնը