Ի՞նչ ստացավ Հայաստանը Եվրոմիության հետ իր առաջին գագաթնաժողովից. #RBK

Ի՞նչ ստացավ Հայաստանը Եվրոմիության հետ իր առաջին գագաթնաժողովից։ Բրյուսելը ճանաչեց «հայ ժողովրդի ձգտումները» ԵՄ անդամակցության համար, գրում է RBK-ն։
Մայիսի 5-ին Երևանում ավարտվեցին Հայաստանի ղեկավարության և եվրոպացի առաջնորդների միջև մի շարք հանդիպումներ։ Երկու օրվա ընթացքում տեղի ունեցան հետևյալ միջոցառումները՝ Եվրոպական քաղաքական համայնքի (ԵՔՀ) գագաթնաժողովը, որը տեղի ունեցավ մայիսի 4-ին, որին մասնակցեցին ԵՄ 27 անդամ պետությունների և 21 այլ երկրների ներկայացուցիչներ՝ Մեծ Բրիտանիայից և Ուկրաինայից մինչև Ադրբեջան և Թուրքիա, Հայաստան-ԵՄ գագաթնաժողովը, որը տեղի ունեցավ մայիսի 4-5-ը, որին ներկայացրին Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոշտան և Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը, իսկ Հայաստանը՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, և վերջապես՝ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի պետական ​​այցը։ Հինգերորդ Հանրապետության ղեկավարը Հայաստան ժամանեց մայիսի 3-ին և մասնակցեց ԵՔՀ միջոցառումներին։ Այցն ինքնին տեղի ունեցավ մայիսի 5-ին։

Մեկ ամսից Հայաստանում կանցկացվեն խորհրդարանական ընտրություններ, և դրանց արդյունքներով կորոշվի, թե ով կլինի երկրի վարչապետը հաջորդ հինգ տարիների ընթացքում։ Տասնինը քաղաքական ուժեր դիմումներ են ներկայացրել Հայաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով: MPG հետազոտական ​​ընկերության (Gallup International Association-ի հայկական մասնաճյուղ) տվյալներով՝ ապրիլի 30-ի դրությամբ Նիկոլ Փաշինյանի իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը առաջատարն է՝ ձայների 26.7%-ով, որին հաջորդում են «Հզոր Հայաստան» դաշինքը՝ 14.1%-ով, և ընդդիմադիր «Հայաստան» դաշինքը՝ 8.2%-ով:

Ընտրարշավը հանրապետությունում լարված է և նշանավորվել է կառավարության պաշտոնյաների և հանրության միջև միջադեպերով, որոնք, ի թիվս այլնի, դժգոհ են Հայ Առաքելական եկեղեցու նկատմամբ կառավարության քաղաքականությունից:

Որո՞նք են Հայաստան-ԵՄ գագաթնաժողովի արդյունքները:
Հայաստան-ԵՄ գագաթնաժողովը տեղի է ունեցել առաջին անգամ: Դրա հիմնական արդյունքը 44 կետից բաղկացած համատեղ հռչակագիրն էր: Այն վերջին ֆորումն անվանել է «հարաբերությունների խորացման պատմական հանգրվան» Երևանի և Բրյուսելի միջև:

Հռչակագրում ուրվագծվում են կողմերի համաձայնեցված դիրքորոշումները մի շարք հարցերի շուրջ, այդ թվում՝ աջակցությունը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության ամրապնդմանը և Հայաստանի՝ Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորմանը, մտահոգությունը Ուկրաինայում «շարունակվող պատերազմի» վերաբերյալ և աջակցությունը խաղաղության հասնելու բոլոր ջանքերին: ԵՄ-ն վերահաստատեց «իր աջակցությունը Ուկրաինայի անկախությանը, ինքնիշխանությանը և տարածքային ամբողջականությանը միջազգայնորեն ճանաչված սահմանների շրջանակներում». հռչակագիրը չի ներառում Հայաստանի դիրքորոշումը այս հարցի վերաբերյալ: Փաստաթուղթը պարունակում է միայն ընդհանուր կոչ՝ լարվածության թուլացման, զսպման և քաղաքացիական անձանց ու ենթակառուցվածքների պաշտպանության՝ «Մերձավոր Արևելքում վերջին զարգացումների» համատեքստում:

Փաստաթղթում նաև հիշատակվում է Հայաստանի համար դիմադրողականության և աճի ծրագիրը, որը ԵՄ-ն ընդունել է 2024 թվականին՝ երկրում բարեփոխումները աջակցելու և տեխնիկական ու ֆինանսական օգնություն տրամադրելու համար: Այն գործում է մինչև 2027 թվականը և ունի 270 միլիոն եվրո բյուջե: ԵՄ-ն նաև ակնկալում է, որ Հայաստանում ներդրումները կհասնեն 2.5 միլիարդ եվրոյի՝ «Գլոբալ դարպաս» նախագծի միջոցով (Միության ռազմավարությունը՝ ենթակառուցվածքների և կայուն կապի ներդրումների համար, ընդհանուր 300 միլիարդ եվրո ֆոնդով):

Հռչակագրի մնացած կետերը կենտրոնանում են էներգետիկայի և կապի, վիզային ռեժիմի ազատականացման, Եվրոպական կառույցների, ինչպիսիք են Եվրոպոլի իրավապահ գործակալությունը, Եվրոջասթը և Ֆրոնտեքսը, հետ համագործակցության ընդլայնման, ինչպես նաև պաշտպանության և անվտանգության ոլորտում համագործակցության վրա: ԵՄ-ն, մասնավորապես, ողջունեց Հայաստանի կողմից իր քաղաքականության ԵՄ ընդհանուր արտաքին և անվտանգության քաղաքականությանը ավելի ու ավելի համապատասխանեցումը։

Կողմերը նաև ընդունեցին այլ փաստաթղթեր, այդ թվում՝ Հայաստանի և Եվրոպական Միության միջև կապի գործընկերության վերաբերյալ համատեղ հայտարարությունը։ Այնտեղ նրանք «ճանաչեցին երեք ոլորտների՝ տրանսպորտի, էներգետիկայի և թվային տեխնոլոգիաների ռազմավարական նշանակությունը»։ Այս ոլորտներում համագործակցությունը ենթադրում է Հայաստանի ինտեգրումը տարածաշրջանային տրանսպորտային ցանցերին, մասնավորապես՝ Տրանսկասպյան տրանսպորտային երթուղուն՝ աջակցելով երկրի ջանքերին էներգետիկայի դիվերսիֆիկացման և էլեկտրաէներգետիկ ցանցի ամրապնդման ուղղությամբ, ինչպես նաև թվային համակարգերի փոխադարձ ինտեգրումը և Հայաստանի ներգրավումը եվրոպական թվային տնտեսության մեջ։

ԵՄ-ի պատվիրակության ղեկավար Վասիլիս Մարագոսը նաև Եվրոպական հանձնաժողովի առաջընթացի զեկույցը ներկայացրեց ԵՄ-ի հետ վիզայի ազատականացման բանակցությունները վերահսկող ներքին գործերի նախարար Արփինե Սարգսյանին, Եվրոհանձնաժողովը գովաբանեց Երևանի ջանքերը։ Ճանապարհորդական փաստաթղթերի անվտանգության, այդ թվում՝ կենսաչափականության, սահմանների կառավարման, միգրացիայի և ապաստանի նման ոլորտներում երկիրը գտնվում է «իրականացման առաջադեմ փուլում»։ Որոշակի առաջընթաց է գրանցվել հասարակական կարգի, անվտանգության և հիմնարար իրավունքների ապահովման գործում։

Գագաթնաժողովում բազմիցս հիշատակվեց Հայաստանում ԵՄ գործընկերության առաքելությունը (EUPM Armenia), որը Եվրոմիությունը տեղակայել է Հայաստանում՝ կապված հունիսյան ընտրությունների հետ։ Դրա երկամյա առաքելությունն է փորձագիտական ​​աջակցություն ցուցաբերել Հայաստանին «բազմաշերտ սպառնալիքների դեմ պայքարում, ինչպիսիք են արտաքին տեղեկատվության մանիպուլյացիան և միջամտությունը, կիբեռհարձակումները»։