«Աշունը առողջության ամրապնդման ու հոգեբանական կայունության եղանակ է»․ Արմեն Մուրադյան

ԵՊԲՀ ռեկտոր Արմեն Մուրադյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Աշնանը սովորաբար ընդունված է խոսել քրոնիկ հիվանդությունների սրացումների, կանխարգելիչ բուժզննումների, զարկերակային ճնշման տատանումների և բազմաթիվ այլ սոմատիկ և հոգեբանական խնդիրների մասին, սակայն մոռանում ենք աշնան դրական առողջական նշանակության մասին: Երևանում աշունը գալիս է աննկատ՝ լուռ ու մեղմ քայլերով։ Օդը մի առավոտ հանկարծ դառնում է թափանցիկ ու զով, իսկ քաղաքի ծառերը՝ ոսկեգույն։ Փողոցներում օդում զգացվում է տաք դդմի, թարմ խնձորի ու թաց հողի բույրը։ Մարդիկ դանդաղում են իրենց ընթացքը․ այլևս շտապելու տեղ չկա։ Աշնանը Երևանը խաղաղ է։ Քաղաքի գույները դառնում են երևանյան, ժամանակը՝ դանդաղ։ Աշունը Երևանում ոչ թե պարզապես եղանակ է, այլ զգացում՝ տաք արևի, ոսկեգույն տերևների և մարդկանց մեղմ ժպիտների զգացում։
Առողջական տեսանկյունից դիտվում է ջերմաստիճանի մեղմացում, օրգանիզմի հանգիստ, ամառվա շոգից հետո օրգանիզմն ազատվում է ջերմային ծանրաբեռնվածությունից, նվազում է ջրազրկման և ջերմային հարվածների ռիսկը, արյան շրջանառությունը դառնում է հավասարակշռված, շնչառությունը հեշտանում է՝ օդը մաքուր է և խոնավ։
Սննդակարգի առումով աշնան պտուղներն ու բանջարեղենը՝ վիտամինների բնական աղբյուր են, աշունը վիտամիններով ամենահարուստ սեզոններից է․
• Խնձոր, տանձ, դդում, խաղող, գազար, կաղամբ՝ հարուստ են վիտամին A, C, E-ով, դրանք ամրացնում են իմունիտետը, բարելավում մաշկի և մազերի վիճակը։
• Թարմ մթերքների բազմազանությունը օգնում է կարգավորել նյութափոխանակությունը՝ հատկապես ամառվա անկանոն սննդակարգից հետո։
Քնի և կենսաբանական ռիթմի վերականգնումը, օդի զովացումը և օրվա լուսավոր հատվածի կրճատումը նպաստում են մելատոնինի արտադրությանը, քունը դառնում է ավելի խորը և հանգիստ, իսկ լավ քունը ամրացնում է նյարդային համակարգը, կարգավորում է հորմոնային հավասարակշռությունըլավացնում է հիշողությունն ու կենտրոնացումը։
Քիչ արև, բայց ավելի մեղմ՝ նպաստում է սթրեսի նվազեցմանը, աշնան արևը ավելի նուրբ է, այն չի այրում մաշկը, բայց դեռ բավարար է վիտամին D-ի արտադրության համար։ Տաք արևոտ օրերը նպաստում են սերոտոնինի (տրամադրության հորմոնի) բարձրացմանը, պակասում են ամառային գերհոգնածությունն ու դյուրագրգռությունը։
Աշնան գույները, բնության հանդարտությունը և հանգիստ մթնոլորտը նպաստում են ներքին խաղաղությանը, ստեղծագործական մտածողությանը, սթրեսի նվազմանը։ Շատ մարդիկ աշնանը վերադառնում են իրենց առօրյա ռեժիմին՝ ինչն էլ ինքնին կայունություն է բերում։
Աշունը լավագույն սեզոնն է ֆիզիկական ակտիվության համար, մեղմ, ոչ շոգ, ոչ ցուրտ եղանակը հեշտացնում է զբոսանքներն ու վարժությունները դրսում, նվազեցնում է ջերմային ծանրաբեռնվածությունը, օգնում է պահպանել սրտանոթային առողջությունը։
Աշնանը օրգանիզմը սկսում է կուտակել էներգիա, կարգավորել նյութափոխանակությունը՝ ձմռան ցրտերին դիմակայելու համար։ Սա բնական պաշտպանական փուլ է՝
Այսպիսով, աշունը ոչ միայն քրոնիկ հիվանդությունների սրացման շրջան է, այլ ճիշտ մոտեցման դեպքում՝ հավասարակշռության, առողջության ամրապնդման և հոգեբանական կայունության եղանակ է»։