«Իշխանության անզորությունը սկսվում է այն ժամանակ, երբ կորցնում է համոզելու և կառավարելու կարողությունը»․ Հրայր Կամենդատյան
72
Այսօր, 22:00
նտեսագետ Հրայր Կամենդատյանը ֆեյսբուքյան էջում գրել է․ «Ընկերներից մեկը իմ մտքերը տեղավորել է էկզոտիկ ժանրի մեջ։ Սակայն ամեն ինչ ավելի պարզ է ։Ինչևէ, ահավասիկ մի էկզոտիկ թեմա։ Անզորություն։ Իշխանության «անզորությունը» քաղաքականագիտության և պատմության մեջ ամենաբեկումնային երևույթներից է, քանի որ այն նշանավորում է պետական ապարատի և հասարակության միջև գոյություն ունեցող լեգիտիմության ճգնաժամը: Երբ իշխանությունը կորցնում է իրական կառավարման լծակները, «անզորությունից մինչև հեռանալը» հաճախ իրոք դառնում է շատ կարճ ժամանակահատվածի հարց։ 1. Ե՞րբ է իշխանությունը դառնում իսկապես անզոր Իշխանության անզորությունը սկսվում է ոչ թե այն ժամանակ, երբ նա կորցնում է ուժային միջոցները, այլ երբ կորցնում է համոզելու և կառավարելու կարողությունը․ Լեգիտիմության լիակատար կորուստ: Երբ հասարակության մեծամասնությունը դադարում է ընդունել իշխանության որոշումների օրինականությունը։ Որոշումների «դատարկություն»: Երբ ընդունված օրենքները, հրամանագրերը կամ որոշումները մնում են միայն թղթի վրա, իսկ պետական համակարգը կամ քաղաքացիները դրանք պարզապես ի կատար չեն ածում։ Վարչական ապարատի կաթված (Sabotage): Երբ պետական ծառայողները, իրավապահները կամ տեղական ինքնակառավարման մարմինները սկսում են դանդաղեցնել հրահանգների կատարումը՝ սպասելով իշխանափոխության։ 2. Ինչո՞ւ են ՏԻՄ (Ավագանու) ընտրությունները դառնում անզորության գագաթնակետը Տեղական ինքնակառավարման մարմինների, մասնավորապես մայրաքաղաքի ավագանու ընտրությունները քաղաքական համակարգում ունեն ռազմավարական նշանակություն․ «Բարոմետրի» դեր: Մայրաքաղաքն ու խոշոր քաղաքները սովորաբար արտացոլում են երկրի քաղաքական տրամադրությունների ամենաակտիվ և քննադատական հատվածը: Ռեսուրսների անարդյունավետություն: Երբ իշխանությունը, օգտագործելով վարչական ողջ ռեսուրսը, միևնույն է, չի կարողանում ապահովել վստահելի հաղթանակ կամ կորցնում է մեծամասնությունը, դա ազդանշան է դառնում բոլորի համար, որ համակարգը «լցվել է»։ Դոմինոյի էֆեկտ: ՏԻՄ մակարդակում կորցրած իշխանությունը ստեղծում է այլընտրանքային ուժային/վարչական կենտրոններ, ինչն ավելի է արագացնում կենտրոնական իշխանության թուլացումը։ 3. «Երկու շաբաթ»՝ անզորությունից մինչև հեռանալը Պատմական փորձը (օրինակ՝ 1989թ. Արևելյան Եվրոպայում կամ տարբեր քաղաքական ճգնաժամերի ժամանակ) ցույց է տալիս, որ համակարգերը երկար ժամանակ կարող են թվալ ամուր, սակայն փլուզվում են օրերի ընթացքում․ «Փլուզումը տեղի է ունենում շատ դանդաղ, մինչև որ տեղի է ունենում ակնթարթորեն»: Երբ անզորությունը դառնում է ակնհայտ բոլորի՝ քաղաքացիների, ընդդիմության, պետական ապարատի և արտաքին գործընկերների համար, իշխանության պահպանման քաղաքական ու վարչական ծախսերը դառնում են անհամաչափ բարձր, ինչն էլ հանգեցնում է հանգուցալուծման»։