Հնագետները առաջին կին փարավոնի իշխանության նոր ապացույցներ են հայտնաբերել

Մերիթ-նեյթը ապրել է Եգիպտոսի Առաջին արքայատոհմի ժամանակաշրջանում՝ մոտ 5000 տարի առաջ, և երկար ժամանակ նրա կարգավիճակը վիճելի է եղել։ Նրա անունը հայտնաբերվել է արքայական հուշարձանների և խոշոր դամբարանների վրա, սակայն ուղղակի ապացույցները, որ նա անձամբ է ունեցել գերագույն իշխանություն, բավարար չէին։ Prague Egyptological Studies ամսագրում հրապարակված նոր հետազոտության շրջանակում Պրահայի Կառլի համալսարանի և Բուխարեստի համալսարանի եգիպտագետներն ուսումնասիրել են 13 կավե կափարիչներ, որոնք հայտնաբերվել էին դեռևս մոտ 80 տարի առաջ՝ Սակկարայի նեկրոպոլում։

Թվային պատկերների մշակման միջոցով հետազոտողները կարողացել են ավելի հստակ ուսումնասիրել դժվար տեսանելի հիերոգլիֆները։ Հնագույն կնիքների վրա հայտնաբերվել է Մերիթ-նեյթի անունով սերեխ՝ հատուկ նշան, որն օգտագործվում էր եգիպտական կառավարիչներին նշելու համար։

Եթե այս մեկնաբանությունը ճիշտ է, Մերիթ-նեյթը կարող էր լինել ոչ միայն ապագա կառավարչի մայրը կամ ռեգենտը, այլև փաստացի կին-փարավոն։ Դա նրան կդարձներ ոչ միայն Եգիպտոսի, այլև ընդհանրապես պատմության ամենավաղ կին կառավարիչներից մեկը։

Հետազոտողները ենթադրում են, որ նրա քաղաքական գործունեությունը կարող էր տևել մոտ 30 տարի։ Սկզբում նա, հավանաբար, հոր՝ Ջերի հետ համատեղ կառավարիչ է եղել, այնուհետև կարող էր դառնալ ռեգենտ իր անչափահաս որդու՝ Դենի օրոք։ Ավելի ուշ նրա անունը շարունակել են օգտագործել արքայական համատեքստում, ինչը կարող է վկայել այն մասին, որ նույնիսկ իր իշխանության ավարտից հետո նա պահպանել է բարձր կարգավիճակ։

Մերիթ-նեյթի բացառիկ կարգավիճակի օգտին կան նաև այլ փաստարկներ։ Աբիդոսում նրա դամբարանը չափերով և կառուցվածքով բնորոշ է արքայական թաղումներին։ Այնտեղ հայտնաբերվել են գինու համար նախատեսված հարյուրավոր անոթներ, ինչպես նաև տասնյակ լրացուցիչ սենյակներ։

Մեկ այլ ուշագրավ մանրամասն է նրա անունով ստելան, որը հայտնաբերվել է դամբարանում։ Նման հուշարձանները հիմնականում կապված են եղել կառավարիչների հետ, ուստի այս գտածոն ավելի է ամրապնդում նրա քաղաքական դերի մասին վարկածը։

Միևնույն ժամանակ, գիտնականները չեն համարում, որ հարցն ամբողջությամբ լուծված է։ Առաջին արքայատոհմի ժամանակաշրջանի հնագիտական տվյալները մասնատված են, իսկ բազմաթիվ արձանագրություններ վնասված են կամ թույլ են տալիս տարբեր մեկնաբանություններ։ Եթե նոր մեկնաբանությունը հաստատվի, Եգիպտոսում կին կառավարիչների պատմությունը կսկսվի ոչ թե Սոբեկնեֆերուից, Հաթշեպսուտից կամ Կլեոպատրայից, այլ շատ ավելի վաղ՝ Մերիթ-նեյթից, որի անունը հազարամյակներ շարունակ թաքնված է եղել առաջին հայացքից սովորական թվացող կավե կափարիչների վրա։