Երևան`   +15 °C
Այսօր`   Երկուշաբթի, 12 հոկտեմբերի, 2026 թ.

Հնագետները Եգիպտոսում 1700-ամյա աղյուսե դամբարան են հայտնաբերել

73
Երեկ, 23:24
Հնագետները Եգիպտոսում 1700-ամյա աղյուսե դամբարան են հայտնաբերել

Դախիլա օազիսում աշխատող եգիպտական ​​հնագիտական ​​արշավախումբը հայտնաբերել է ուշ հռոմեական ժամանակաշրջանին թվագրվող եզակի թաղման համալիր։ Մասնագետներն ուսումնասիրել են Մուտիս հնագույն քաղաքի նեկրոպոլիսում գտնվող աղյուսե բուրգը և դրա ներսում հայտնաբերել 17 դար առաջ հեղինակված հունական էլեգիա։ Ազնվականին և նրա կնոջը պատկանող այս հուշարձանը հստակորեն ցուցադրում է հին եգիպտական ​​ավանդույթների և դասական հունական մշակույթի միաձուլումը։

Դամբարան մտնելու համար այցելուներն իջնում ​​էին 14 աստիճանից բաղկացած սանդուղքով, որը տանում էր դեպի ավազաքարից կառուցված հսկայական մուտք։ Մուտքի վերևում վարպետները տեղադրել են եգիպտական ​​քիվ՝ զարդարված թևավոր արևի սկավառակով, որի երկու կողմերում պատկերված են եղել սրբազան կոբրաներ։ Օսիրիս աստծո պատկերով քարե սալիկից այն կողմ գտնվում են կավե աղյուսից կառուցված թաղակապ դահլիճը և սվաղված երկու թաղման խուցը։

Այս խցերի անմիջապես վերևում վեր է խոյանում աղյուսե բուրգը։ Մուտքի վերին հեծանի վրա մասնագետները հայտնաբերել են տեսարան, որը պատկերում է «Ամդուատի» (հին եգիպտական ​​պատկերագրություն, որը նկարագրում է արևի աստծո գիշերային ճանապարհորդությունը ստորգետնյա աշխարհով) յոթերորդ ժամը։ Բուրգի կառույցի հարավային պատին հետազոտողները հայտնաբերել են քարե ստելա՝ կարմիր թանաքով գրված հին հունարեն տեքստով։ 19 տողից բաղկացած բանաստեղծությունը նվիրված է Պսիխտիս անունով հանգուցյալին, ով քաղաքային դատավոր է եղել։ Փորձագետները բանաստեղծությունը թվագրում են մ.թ. 3-րդ և 4-րդ դարերի սահմանագծով։ Դամբարանի ներսում հայտնաբերվել են նաև ավազաքարե զոհասեղան, կավե անոթներ և Կոստանդին կայսեր դիմապատկերով լավ պահպանված բրոնզե մետաղադրամ։

Բիր էլ-Շագալայի հնագիտական համալիրը ծառայել է որպես օազիսի մայրաքաղաքի տեղական վերնախավի թաղման վայր։ Հետագայում համալիրն օգտագործվել է նաև այլ նպատակներով, ինչի մասին վկայում են գլխավոր մուտքի մոտ հայտնաբերված հում աղյուսից կառուցված ավելի ուշ շրջանի մատուռի և չորս սյուներով դամբարանի մնացորդները։