Երևան`   +24 °C
Այսօր`   Երեքշաբթի, 22 սեպտեմբերի, 2026 թ.

Ճապոնացի գիտնականները կրկին չափել են Մարիանյան իջվածքի խորությունը

88
Այսօր, 19:37
Ճապոնացի գիտնականները կրկին չափել են Մարիանյան իջվածքի խորությունը

Ճապոնացի հետազոտողները վերաչափել են Չելենջեր իջվածքը՝ Մարիանյան իջվածքի հայտնի ամենախորը կետը։ Խումբն օգտագործել է EM124 բազմաճառագայթային էխոձայնաչափը Hakuho-maru հետազոտական ​​նավի վրա։ Արդյունքները հրապարակվել են «Scientific Data» ամսագրում։

Վերջին տասնամյակների ընթացքում Չելենջեր իջվածքի խորությունը չափվել է մի քանի անգամ, որի արդյունքները տարբերվել են մի քանի մետրով և նույնիսկ տասը մետրից ավելի։ Նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ այս անհամապատասխանությունները պայմանավորված չեն միայն սարքավորումների ճշգրտությամբ։

Հետազոտողները նույն տվյալները մշակել են ծովային ջրում ձայնի արագության հինգ մոդելներ օգտագործելով։ Իջվածքի արևելյան մասում ստացված խորությունը տատանվում էր 10,914-ից մինչև 10,932 մետր՝ 18 մետր տարբերություն։ Ձայնի արագությունը կախված է ջրի ջերմաստիճանից, աղիությունից և ճնշումից, ուստի մոդելի ընտրությունը ազդում է արդյունքի վրա։

Գիտնականների բազային արժեքը կազմել է 10,927 մետր։ Սակայն նրանք ընդգծում են, որ սա չի նշանակում, որ այլ ժամանակակից չափումները սխալ են. արդյունքները պետք է համեմատվեն՝ հաշվի առնելով ձայնի արագության մոդելը, դիտարկման պայմանները և տվյալների մշակման մեթոդը։

Կա ևս մեկ առանձնահատկություն։ Մոտավորապես 11 կիլոմետր խորության վրա ակուստիկ ճառագայթը ծածկում է հատակի մեծ մասը։ 2° × 2° կոնֆիգուրացիայի դեպքում չափման գոտին կարող է հասնել մոտավորապես 400 մետր լայնության։ Հետևաբար, 10,927 մետր արժեքը չի նկարագրում հատակի մեկ կետ, այլ արտացոլում է որոշակի մակերեսի տարածքի տվյալները։ Նավի արագությունն ու ուղղությունը նույնպես ազդել են ճշգրտության վրա։ Օրինակ, 15 հանգույց արագությամբ ճանապարհորդելիս տվյալները ցույց են տվել ավելի նոսր հատակի ծածկույթ։

Հետազոտողները հրապարակել են հում ակուստիկ տվյալները, մշակված չափումները, խորության քարտեզները, ձայնի արագության մոդելները և մշակման նկարագրությունը։ Սա հնարավորություն կտա ապագայում խորության վերահաշվարկներ կատարել, եթե ջրի պայմանների և ուղղահայաց հղման համակարգի վերաբերյալ ավելի ճշգրիտ տվյալներ հասանելի դառնան։