«Նեոնացիստական ​​կարգախոսը տեղ չունի ինքնահարգանք ունեցող հասարակությունում». Զախարովան` Շիրակի մարզպետի գրառման մասին

Հոկտեմբերի 28-ին կայացած ճեպազրույցի ժամանակ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Մարիա Զախարովան Շիրակի մարզպետ Դավիթ Առուշանյանի «Իվաններ»-ի մասին մեկնաբանությունը անվանել է բացահայտ կոպիտ նեոնացիստական ​​կարգախոս և նշել, որ նման կոչերը տեղ չունեն ինքնահարգանք ունեցող հասարակությունում: Նա նաև ակնկալում է Հայաստանի իշխանությունների կողմից «համապատասխան և միանշանակ արձագանք»:

Որպես հայերի կողմից ռուսական անունների ինքնուրույն ընտրության և դրանց հասարակական և մասնագիտական ​​կյանքում օգտագործման օրինակ՝ Զախարովան մեջբերել է մարշալ Իվան Բաղրամյանին: Նրա խոսքով՝ նա իրեն անվանել է Իվան և իր ինքնակենսագրական նշումները ստորագրել է այս անունով:

«Մարշալ Բաղրամյանն ինքն է իրեն անվանել Իվան: Եվ մենք գտանք նրա սեփական ինքնակենսագրական նշումները, որոնք գրված են առաջին դեմքով և ստորագրված են նրա կողմից հենց այդպես՝ Իվան Բաղրամյան, 1979», - հայտարարեց Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակը:

Նա նաև նշել է, որ մարշալի թոռը՝ Իվան Սերգեևիչ Բաղրամյանը, կրում է նույն անունը և ղեկավարում է «Մարշալ Բաղրամյանի անվան պատմական հիշողության պահպանման հիմնադրամը»։

Զախարովան նշեց, որ Բաղրամյանը բացառություն չէր ռուսական ազգանուններ կրող հայտնի հայերի շարքում: Մասնավորապես, նա նշեց Խորհրդային Միության ծովակալ Իվան Իսակովին, ծնունդով՝ Հովհաննես Տեր-Իսահակյանին, պետական ​​գործիչ Իվան Տիվասյանին, ծնված Շուշիում, որը, ըստ Զախարովայի, հեղափոխական ընդհատակում հայտնի էր որպես Վանյա Տիվասյան, և նկարիչ Իվան Այվազովսկուն՝ ծնված Հովհաննես Այվազյան:

Այլ օրինակների շարքում նա մեջբերել է 18-րդ դարի ոսկերիչ Իվան Լազարևիչ Լազարևին, խորհրդային հետախուզության սպա Իվան Աղայանցին և քիմիկոս Իվան Կնունյանցին:

«Իվանը հայկական անվան ավտոմատ փոխարինող չէր»: Բաղրամյանի ժամանակակից բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանը ռուսական մշակույթում մնում է Հովհաննես: «Նրանք ընտրեցին Իվան անունը, իրենք ընտրեցին այն՝ հիմնվելով իրենց սեփական պատկերացումների վրա այն մասին, թե ինչպես և ինչպես էին ուզում կոչվել», - նշել է Զախարովան:

Ըստ նրա, անվան ընտրությունն անհատական ​​որոշում էր, այլ ոչ թե հայ ժողովրդին պատկանելու անհրաժեշտ հետևանք: Նա նաև հիշատակել է Շիրակի մարզի Շիրակ քաղաքը, որի պատմությունը, նրա խոսքով, սերտորեն կապված է ռուս-պարսկական և ռուս-թուրքական պատերազմների հետ՝ նշելով, որ այս հարցը պահանջում է առանձին քննարկում։

Եզրափակելով իր խոսքը՝ Զախարովան նշել է. «Նման բացահայտ կոպիտ նեոնացիստական ​​կարգախոսը տեղ չունի որևէ ինքնահարգանք ունեցող հասարակությունում, հատկապես հայկական հասարակությունում, որն այդքան զգայուն է պատմական հարցերի և իր սեփական պատմության նկատմամբ»։

«Մենք ակնկալում ենք համապատասխան և միանշանակ արձագանք Հայաստանի իշխանություններից, որոնք, ի դեպ, նստած են հենց այդ մարշալի անունը կրող հրապարակում», - հավելեց նա։

Հիշեցնենք, որ Շիրակի մարզի նահանգապետը Շիրակի մարզի իր Ֆեյսբուքյան էջում գրել էր հետևյալը. «Մի քանի տեսախցիկ, մի քանի մտահոգ դեմք, մի քանի բարձրագոչ նախադասություն՝ «մեր Գյումրու» մասին, և ահա պատրաստ է հերթական քաղաքական ներկայացումը։
Մնում է միայն հանդիսատես գտնել։ Բայց այստեղ մի փոքրիկ անհարմարություն կա՝ Գյումրին ձեր «Նիժնի Տաբորը» չէ, իսկ գյումրեցին՝ ձեր «Իվանը»։
Հ.Գ. Մենք հյուրընկալ ժողովուրդ ենք․ մեր հյուրերը մեր գլխի վրա տեղ ունեն։ Բայց մի՛ փորձեք մեր գլխից բարձր թռչել, բարձրությունից ընկնելը ցավոտ է։
Գաստրոլյորներ, զգույշ եղեք»։

ՀՀ-ում Ռուսաստանի դեսպանատունը կտրուկ արձագանքել էր նրան։ «Մեզ շփոթեցրեց Շիրակի մարզպետ Դ.Վ. Առուշանյանի ֆեյսբուքյան անձնական էջում 2026 թվականի հոկտեմբերի 17-ին արված գրառման մեջ «Իվաններ» հիշատակումը, որն ակամա հիշեցնում է Մեծ Հայրենական պատերազմի ժամանակների գերմանական նացիստական ​​բառապաշարը։

Մենք անփութություն կգործեինք, եթե այն տարածաշրջանի պատասխանատու պաշտոնյան, որտեղ ծառայում են 102-րդ ռուսական ռազմաբազան և ռուս սահմանապահները, ընդունելի համարեր հրապարակային հայտարարություններ անելը, որոնք կարող են էթնիկ ատելություն հրահրել ռուսների նկատմամբ, ինչը հիմնարար կերպով կհակասի մեր երկրների ժողովուրդների միջև դարավոր բարեկամության ոգուն», - ասվում է դիվանագիտական ​​​​առաքելության հայտարարության մեջ։