«Թող նախանձողները պայթեն». Թուրքիայում հայտնաբերվել է 1500-ամյա խճանկար

Այժմյան Թուրքիայի միջերկրածովյան ափին՝ Ալանիայի մոտակայքում գտնվող հնագույն Սիեդրա քաղաքի պեղումների ժամանակ հնագետները հայտնաբերել են 15- դարյա վաղեմության խճանկարապատ հատակ, որն աչքի է ընկնում իր բացառիկ պահպանվածությամբ և զվարճալի բովանդակությամբ։ Մոտ 15 քառակուսի մետր տարածք զբաղեցնող այս արվեստի գործը զարդարել է հարուստ բնակելի համալիրի մուտքը։ Բացի բարդ երկրաչափական նախշերից ու բուսական պատկերներից, խճանկարի վրա առկա են հին հունարենով մակագրություններ, որոնցից մեկը բառացիորեն հնչում է այսպես՝ «Թող նախանձողները պայթեն»։
Հայտնաբերված խճանկարի կենտրոնական մասում տեղադրված է հյուրընկալ մի ձևակերպում՝ «Վայելեք ի բարին», մինչդեռ հարավային հատվածում զետեղված է չարակամներին ուղղված վերոնշյալ համարձակ մաղթանքը։ Մասնագետների պնդմամբ՝ նման մակագրությունները բնորոշ էին ուշ անտիկ շրջանի մասնավոր տներին։ Դրանք միաժամանակ ցուցադրում էին տանտիրոջ հյուրընկալությունն ու հպարտությունը սեփական տան նկատմամբ, ինչպես նաև ծառայում էին՝ որպես կատակային պահպանակ՝ «չար աչքից» հեռու մնալու համար։ Հյուրընկալության և նման կտրուկ նկատողության համադրությունը թույլ է տալիս պատկերացում կազմել հնագույն քաղաքի բնակիչների բնավորության և սոցիալական սովորույթների մասին։
Այս խճանկարը եղել է Սիեդրայի ամենաշքեղ շինություններից մեկի՝ եռահարկ առանձնատան մի մասը, որն ակտիվորեն վերակառուցվել և օգտագործվել է շուրջ հինգ հարյուրամյակ՝ 2-րդից մինչև 7-րդ դարերը։ Այն փաստը, որ մուտքի հատվածը հետագայում ծածկվել է ավելի ուշ շրջանի շերտերով, ապահովել է արտեֆակտի անվնաս մնալը ավելի քան մեկուկես հազար տարի։