Ուկրաինայի վերականգնման համար անհրաժեշտ է առնվազն 588 միլիարդ դոլար

Ուկրաինայում վերականգնման և վերակառուցման ընդհանուր արժեքը 2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ կազմել է գրեթե 588 միլիարդ դոլար: Այս գնահատականը (RDNA5, Վնասի և վերականգնման կարիքների արագ գնահատում, 5-րդ հրատարակություն) հրապարակվել է փետրվարի 23-ին Ուկրաինայի կառավարության, Համաշխարհային բանկի խմբի, Եվրոպական հանձնաժողովի և ՄԱԿ-ի կողմից։

Այս գումարը գրեթե երեք անգամ գերազանցում է Ուկրաինայի 2025 թվականի համար կանխատեսված անվանական ՀՆԱ-ն, հայտարարել է վարչապետ Յուլիա Սվիրիդենկոն: 2025 թվականի փետրվարին հրապարակված RDNA4 փաստաթղթում Ուկրաինայում պատերազմից հետո վերականգնման և վերակառուցման արժեքը գնահատվել է 524 միլիարդ դոլար: Սա տարեկան աճ է կազմում 64 միլիարդ դոլարով (12.2%):

RDNA5-ի տվյալներով՝ Ուկրաինային հասցված ուղղակի վնասն աճել է մինչև ավելի քան 195 միլիարդ դոլար՝ համեմատած RDNA4-ի 2025 թվականի փետրվարի գնահատականի 176 միլիարդ դոլարի հետ:

Ամենաշատը վնաս են կրել բնակելի, տրանսպորտային և էներգետիկ ոլորտները: Անցած տարվա ընթացքում էներգետիկայի ոլորտում վնասված կամ ավերված օբյեկտների թիվն աճել է 21%-ով։ Սա ներառում է էլեկտրաէներգիայի արտադրության, փոխանցման և բաշխման օբյեկտները, ինչպես նաև շրջանային ջեռուցման համակարգերը։

Տրանսպորտի ոլորտում կարիքները աճել են մոտ 24%-ով՝ 2025 թվականին երկաթուղիների և նավահանգիստների վրա Ռուսաստանի հարձակումների ակտիվացման պատճառով։ Բացի այդ, դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ, բնակարանների 14%-ը վնասվել կամ ավերվել է, ինչը ազդել է ավելի քան 3 միլիոն տնային տնտեսությունների վրա։

Ամենամեծ վերականգնման կարիքները գրանցվել են հետևյալ ոլորտներում՝

- տրանսպորտի ոլորտում (ավելի քան 96 միլիարդ դոլար)

- էներգետիկայի ոլորտում (գրեթե 91 միլիարդ դոլար)

- բնակարանային ոլորտում (գրեթե 90 միլիարդ դոլար)

- առևտրի և արդյունաբերության (ավելի քան 63 միլիարդ դոլար)

- գյուղատնտեսության (ավելի քան 55 միլիարդ դոլար)։

Բացի այդ, պայթուցիկ վտանգի կառավարման և ավերածությունների մնացորդների մաքրման ապագա ծախսերը գնահատվում են գրեթե 28 միլիարդ դոլար։

Համաձայն RDNA գնահատման շրջանակներում հավաքված տվյալների՝ 2022 թվականի փետրվարից ի վեր առնվազն 20 միլիարդ դոլար է հատկացվել բնակարանային, էներգետիկայի, կրթության, տրանսպորտի և այլ կարևորագույն ոլորտներում արտակարգ վերանորոգման և վաղ վերականգնման համար։

Փետրվարին կառավարությունը հաստատել է Ուկրաինայի վերականգնման III ծրագրի շրջանակներում ֆինանսավորման համար նախատեսված 21 նախագիծ։ Միջոցները կօգտագործվեն երեք մարզերում առողջապահական և կրթական հաստատությունների վերականգնման, ապաստարանների կառուցման և հանրային ենթակառուցվածքների արդիականացման համար։

2025 թվականի նոյեմբերին ԵՄ-ն՝ Դանիայի, Գերմանիայի, Ֆրանսիայի և Լիտվայի հետ համատեղ, հայտարարել է 37 միլիոն եվրո արժողությամբ EU4Reconstruction նախաձեռնության մեկնարկի մասին։